کافیست عبارت رسید جعلی را در گوگل جست‌وجو کنید. صدها سایت با موضوعات مختلف جلوی شما صف می‌کشند. هرکدام به یک منظور: یکی دانلود اپلیکیشن رسید ساز جعلی را تبلیغ می‌کند، یکی ویدیوی آموزشی کار با برنامه را گذاشته است، دیگری هشدار می‌دهد که فریب رسیدهای جعلی آپ را نخورید و از پرداخت امن استفاده کنید و… . این نشان می‌دهد که چندین و چند فروشنده تا به حال گرفتار این نوع کلاهبرداری شده‌اند و در عین حال خیلی افراد آزادانه آموزش می‌دهند که چطور کلاه بقیه را بردارید!

ولی سپارکس اجازه این کار را به آنها نمی‌دهد و راه‌های تشخیص رسید جعلی را به فروشندگان آموزش می‌دهد تا به کلاهبرداران رودست بزنند!

طرح اسکلت و هشدار روی موبایل در کنار رسید جعلی و سکه روی زمینه قرمز

رسید جعلی دقیقا چیست؟

همان‌طور که از اسمش پیداست رسید پرداختی است که با نرم‌افزارهای طراحی یا اپلیکیشن‌ و ربات‌های موبایلی ساخته می‌شود بدون اینکه واقعا تراکنشی در کار باشد. در خریدهای اینترنتی و حتی خریدهای حضوری با پرداخت اینترنتی، فرد کلاهبردار رسید را از قبل آماده می‌کند و موقع تحویل گرفتن کالا آن را به فروشنده نشان می‌دهد و وانمود می‌کند که مبلغ را پرداخت کرده است.

از نظر ظاهری تقریبا هیچ تفاوت محسوسی با رسید واقعی وجود ندارد و حتی حرفه‌ای‌ها هم متوجه این تفاوت نمی‌شوند. اکثر این رسیدها هم مربوط هستند به نرم‌افزارهای پرداخت بانکی مثل آپ و ۷۸۰.

قسمت تلخ ماجرا اینجاست که خیلی از این اپلیکیشن‌ها به صورت رسمی روی وبسایت‌ها و سرویس‌های دانلود برنامه قرار دارند و قابل دانلود هستند. در چند سال اخیر خیلی از این برنامه‌ها مسدود شده‌اند ولی همچنان راه‌های متنوعی برای ساخت این رسیدها وجود دارد.

این اپلیکیشن‌ها در توجیه کار غیرقانونی و غیراخلاقی خود به «شوخی» بودن و «فان» بودن این کار اشاره می‌کنند و آن را نوعی سرگرمی برای سرکار گذاشتن دوستان می‌دانند! ولی خیلی اوقات، شوخی شوخی‌، جدی می‌شود و خیلی کسب‌وکارها و به تبع آن زندگی‌ها به خطر می‌افتند.

راه تشخیص رسید جعلی و مقابله با این نوع کلاهبرداری چیست؟

چند راه خوب و موثر وجود دارد که دست کلاهبرداران را بخوانید و به آن‌ها نشان دهید که حرفه‌ای هستید و سرتان کلاه نمی‌رود!

۱. سرویس پیامکی (اس ام اس بانک) حساب بانکی‌تان را فعال کنید.

روی گوشی موبایل پیامک و اس ام اس واریز بانک مشخص است

به بانک مراجعه کنید. بعضی بانک‌ها این سرویس را فقط به صورت حضوری فعال می‌کنند و بانک‌هایی هم هستند که بدون مراجعه حضوری و از طریق اینترنت این خدمات را به شما می‌دهند. با بانک تماس بگیرید یا به وبسایت بانک خود مراجعه کنید و ببینید شرایط فعال سازی اس ام اس بانک حسابتان چیست.

با این کار، هرگونه واریز یا برداشت، از طریق پیامک به اطلاع شما می‌رسد. پس اگر پیامک واریز برای شما نیامده به‌راحتی از کنارش عبور نکنید.

با این حال، متاسفانه کلاهبرداران پیامک‌های واریز را هم شبیه‌سازی می‌کنند. از سیم‌کارتی متفرقه و بی‌نام و نشان، پیامکی مشابه پیامک‌های واریز به شماره فروشنده می‌فرستند تا سناریوی کلاهبرداری، کاملا باورپذیر شود. کار سختی هم نیست! از چند رقم اول شماره کارت می‌شود نام بانک را متوجه شد و پیامک را با نام بانک شروع کرد و… . پس حتی اگر پیامک بانک هم آمد، آن را با پیامک‌های قبلی مقایسه کنید و ببینید آیا از همان شماره است یا نه.

۲. موجودی حساب بانکی‌تان را چک کنید.

همان‌طور که اشاره شد، فعال کردن پیامک بانک هم نمی‌تواند صد در صد جلوی کلاهبرداری را بگیرد. گاهی هم پیش می‌آید که با وجود فعال کردن اس ام اس بانک، پیامک واریز یا برداشت دیر ارسال می‌شود و همین هم دستاویزی شده برای کلاهبرداران که می‌گویند از حساب ما برداشت شده ولی هنوز پیامک واریز برای شما نیامده. به همین دلیل لازم است حتما بعد از هر تراکنش، موجودی خود را چک کنید و آخرین رقم موجودی حسابتان را داشته باشید.

این کار را می‌توانید به‌سرعت با اینترنت بانک یا همراه بانک از طریق اپلیکیشن‌های بانکی انجام دهید.

۳. از سامانه دادوستد ایمن سپارکس استفاده کنید.

لوگوی سفید سپارکس در کنار قفل آبی رنگ دیجیتالی

حتی اگر هیچ‌کدام از دو راه بالا را انجام نداده باشید هم با سامانه داد و ستد ایمن سپارکس می‌توانید مطمئن باشید که از رسید جعلی خبری نخواهد بود. این خاطرجمعی از آنجا می‌آید که شما قبل از اینکه کالا را بفرستید، پول را تامین شده می‌بینید و اگر خریدار مبغ کالا را واریز نکند اصلا دادوستدی شکل نمی‌گیرد. وقتی خریدار کالایی سفارش می‌دهد و از طریق سپارکس پول را واریز می‌کند دیگر رسید جعلی در کار نخواهد بود. همه چیز از مسیر قانونی و مجاز پیش می‌رود. شما با خیال راحت کالا را می‌فرستید و پول را دریافت می‌کنید.

چطور یک خرید و فروش ایمن داشته باشم تا ضرر نکنم؟ (راهنمای فروشندگان)

سپارکس چطور به تشخیص رسید جعلی کمک می‌کند و جلوی آن را می‌گیرد؟

دلیل تضمینی بودن سلامت دادوستد با سپارکس این است که سپارکس برای گرفتن تایید پرداخت، نیاز به مشاهده رسید پرداخت به صورت فیزیکی ندارد. وقتی شما دادوستدتان را با سپارکس می‌سازید، یک پیامک به صورت خودکار به شماره تلفن خریدار ارسال می‌شود که حاوی لینک پرداخت است.

خریدار با ورود به لینک، وارد درگاه رسمی و قانونی شاپرک می‌شود و پرداخت را انجام می‌دهد. هیچ راهی برای کلاهبرداری اینترنتی وجود ندارد!

وقتی پرداخت انجام شد، سپارکس پیامکی به فروشنده می‌فرستد که حالا می‌تواند کالا را ارسال کند. پس پول قبل از ارسال، برای فروشنده تامین شده است. کالا که به دست خریدار رسید، تایید می‌شود و سپارکس وجه کالا را به فروشنده منتقل می‌کند. به این ترتیب یک دادوستد مطمئن،‌بدون حاشیه و ایمن، به سرانجام می‌رسد.

آیا راه تشخیص رسید جعلی از اصلی وجود دارد؟

بله، اما کاری سخت و در خیلی موارد تقریبا ناممکن است. در بعضی مواقع می‌توان از نشانه‌های کوچکی متوجه جعلی بودن رسید شد ولی در نهایت همیشه از راه‌هایی که پیش‌تر اشاره کردیم استفاده کنید.

تشخیص رسید جعلی از رسید اصلی آپ و مقایسه دو رسید
تشخیص رسید جعلی از رسید اصلی آپ
  • در رسید جعلی، لینکی از کانال تلگرام وجود دارد که در رسید واقعی این لینک وجود ندارد.
  • یا مثلا از نظر گرافیکی ممکن است تفاوت‌های اندکی با رسید واقعی وجود داشته باشد مثلا در اینجا، عبارت «تراکنش موفق» در مرکز کادر سبزرنگ نیست ولی در رسید اصلی، در مرکز این کادر قرار دارد.
  • کلمات یا کادرها، کشیده شده یا کج شده‌اند در صورتی که در رسید واقعی نوشته‌ها از اصول طراحی پیروی می‌کنند و شکیل هستند.
  • همیشه به علامت جداکننده رقم‌ مبلغ توجه کنید و آن را با یک رسید واقعی که در گوشی‌تان ذخیره کرده‌اید مقایسه کنید. گاهی این علامت به صورت نقطه و گاهی ویرگول به سمت بالاست. در صورتی که در رسید واقعی این علامت ویرگول به سمت پایین است.

موارد جزئی دیگری هم هست ولی بهتر است به این موارد استناد نکنید و حتما از راه‌های مطمئن برای پیشگیری از کلاهبرداری استفاده کنید. خطر رسید جعلی را جدی بگیرید!